Terug naar alle uitwerkingen van Mens & Maatschappij

Bouwsteen: MM03.1 - Keuzegedrag

Mensen en organisaties maken, bewust of onbewust, keuzes in hoe zij hun tijd, aandacht en middelen inzetten (of uitruilen) om te voorzien in hun behoeften. Of en hoe keuzes worden gemaakt, is afhankelijk van vele factoren. Keuzes kunnen voortkomen uit persoonlijke- of maatschappelijke voorkeuren, gewoontes, beleid of strategie en worden zichtbaar in gedrag zoals bij investeren of sparen. Ook omstandigheden (zoals de tijd, plaats en/of culturele context) en beïnvloeding (door anderen) spelen een belangrijke rol. Keuzegedrag verloopt vaak (maar niet altijd) volgens vaste patronen.
De consequenties van economische keuzes zijn vooraf soms meer en soms minder met zekerheid vast te stellen. Deze onzekerheid is ook van invloed op het keuzegedrag. Uiteindelijk gaat het om het bevredigen van persoonlijke- en maatschappelijke behoeften, waarbij geldt dat de beschikbare middelen begrensd zijn.

Fase 1 (onderbouw primair onderwijs)

Leerlingen leren over het maken van keuzes. Ze leren hoe verschillende mensen, verschillende keuzes kunnen maken. En hoe die keuzes (kunnen) worden beïnvloed door eigen voorkeuren en beïnvloeding.

Kennis en/of vaardigheden

Leerlingen leren:

  • over bezit, ruilen en ruilmiddelen (zoals geld);
  • over spanningen tussen wat je wilt en wat mogelijk is;
  • over gewoontes en bewuste keuzes;
  • over beïnvloeding bij het maken van materiële keuzes (zoals door andere kinderen, ouders, reclame en/of media).

Fase 2 (bovenbouw primair onderwijs)

Leerlingen leren over economische keuzes. Ze leren hoe keuzes impulsief of overwogen genomen worden.

Kennis en/of vaardigheden

Leerlingen leren:

  • over patronen en gewoontes die het keuzegedrag van mensen beïnvloeden en hoe deze soms makkelijk en soms moeilijk te veranderen zijn;
  • over verdienen, sparen en uitgeven;
  • over bezit- en inkomensverschillen tussen mensen en gebieden en hoe je welvaart van groepen kunt meten;
  • hoe tijd, plaats en cultuur van invloed zijn op (consumptie-)keuzes;
  • hoe keuzegedrag beïnvloed wordt door anderen (bijv. marketing en sociale media);
  • over de (on)mogelijkheden die de fysieke leefomgeving biedt in de relatie tot keuzes.

Fase 3 (onderbouw voortgezet onderwijs)

Leerlingen leren zelf budgetteren. Ze leren over economische keuzes binnen samenlevingen en de rol van de overheid hierbij.  Ze leren hoe keuzes van invloed zijn de omgeving.

Kennis en/of vaardigheden

Leerlingen leren:

  • over het inventariseren van middelen en het afstemmen van middelen met behoeften (zoals met een begroting en/of een tijdsplanning);
  • over de rol die onzekerheid speelt bij keuzegedrag (zoals het omgaan met risico’s door verzekeren en sparen);
  • dat het keuzegedrag niet altijd rationeel is;
  • over de invloed van de overheid en overheidsbeleid op keuzegedrag;
  • hoe tijd, plaats en cultuur van invloed zijn op consumptie;
  • over de invloed van economische keuzes op de leefomgeving.

Onderdeel van Grote Opdracht(en)

Samenhangende bouwstenen

Op de hoogte blijven?

Meld je nu aan en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en het laatste nieuws rondom het landelijk curriculum.